ხანძარსაწინააღმდეგო უსაფრთხოება სამშენებლო ინდუსტრიის ერთ-ერთი მთავარი გამოწვევაა. სწრაფი ურბანიზაციის პირობებში შენობების რაოდენობა იზრდება, მათ შორის მანძილი კი მცირდება, რაც ქმნის ხანძრის გავრცელებისა და მისგან გამოწვეული ზიანის რისკს.
2019-2020 წლებში საქართველოში ხანძრის 15 368 შემთხვევა დაფიქსირდა, რამაც 63 ადამიანის სიცოცხლე იმსხვერპლა და 504 შენობა გაანადგურა. 2018 წელს მსოფლიოში მომხდარი 4.5 მილიონი ხანძრის 38% შენობებში მოხდა, რის შედეგადაც დაღუპულთა რიცხვმა 31 000 ადამიანს მიაღწია.
საქართველოში ხანძარსაწინააღმდეგო უსაფრთხოების საკითხები რეგულირდება მთავრობის N41 დადგენილებით, რომელიც ძირითადად ეფუძნება ამერიკულ NFPA (National Fire Protection Association) სტანდარტებს და ხშირად პირდაპირ მიუთითებს მის სპეციფიკურ რეგულაციებზე.
ხანძრისა და სიცოცხლის უსაფრთხოება რამდენიმე კომპონენტისგან შედგება, რომელთა ინტეგრირებული სისტემა მინიმუმამდე ამცირებს ხანძრის გაჩენის რისკს და ამცირებს ზიანს. სისტემის ძირითადი კომპონენტები მოიცავს: შენობის კონფიგურაციას, ხანძრის სიგნალიზაციას და ხანძრის ავტომატურ ჩაქრობას.
შენობას უნდა ჰქონდეს სახანძრო ბრიგადისთვის ცალკე მისასვლელი და უზრუნველყოფილი იყოს ევაკუაციის საკმარისი რაოდენობის გასასვლელებით (დერეფანი, კიბის უჯრედი). შენობა, განსაკუთრებით ევაკუაციის ერთეულები, უნდა იყოს აგებული არაწვადი მასალებით.
კიბის უჯრედების რაოდენობა პირდაპირპროპორციული უნდა იყოს შენობის ფართობისა და ადამიანთა რაოდენობისა. საცხოვრებელ შენობას უნდა ჰქონდეს მინიმუმ ორი კიბის უჯრედი (ევაკუაციის გასასვლელი) და ისინი უნდა იყოს გამოყოფილი შენობის დიაგონალური მანძილის მინიმუმ 1/3-ით.
ვინაიდან კვამლის ჩასუნთქვა ხანძრის დროს სიკვდილის ყველაზე გავრცელებული მიზეზია, შენობის კონფიგურაციის დაგეგმვის პროცესში გათვალისწინებული უნდა იყოს კვამლის პრევენცია. ვერტიკალური ღიობები, როგორიცაა ლიფტის შახტი და კიბის უჯრედი, ასევე დიდი ატრიუმები, განსაკუთრებით საშიშია კვამლის გავრცელებისთვის. ამ სივრცეებში კვამლის შეღწევის თავიდან ასაცილებლად გამოიყენება კომპრესორული სისტემა, რომელიც ქმნის დადებით ჰაერის წნევას ვერტიკალურ ღიობებში, შენობის დანარჩენი ნაწილისგან განსხვავებით.
კვამლის გავრცელების თავიდან აცილების კიდევ ერთი ეფექტური გზაა ევაკუაციის დერეფნების, ატრიუმების და მსგავსი სივრცეების ავტომატური კვამლგამწოვი ვენტილაციით აღჭურვა.
კიბის უჯრედი არის ევაკუაციის მთავარი გასასვლელი. ამიტომ, გადამწყვეტი მნიშვნელობა აქვს სათანადო ცეცხლგამძლე კარს, რომელიც ავტომატურად იხურება ადამიანის გასვლის შემდეგ, და ე.წ. პანიკის ზოლს – სახელურს, რომელიც მცირე მოხრით იხსნება სწრაფი და მარტივი ევაკუაციისთვის.
ხანძარსაწინააღმდეგო უსაფრთხოების გეგმის კრიტიკული ნაწილია ხანძრის სიგნალიზაცია, რომელიც ადრეულ ეტაპზე აფრთხილებს ადამიანებს ხანძრის შესახებ და მოუწოდებს მათ შენობის დატოვებისკენ.
ხანძრის სიგნალიზაცია დაკავშირებულია სახანძრო საინჟინრო დანადგარებთან. შედეგად, მათ დაიწყეს ფუნქციონირება სხვადასხვა მიზნებისთვის. კერძოდ, ვენტილაციის სისტემები ავტომატურად ითიშება, სახანძრო სისტემა ირთვება, ლიფტი ავტომატურად ჩერდება უახლოეს სართულზე და მისი კარები იხსნება, სახანძრო სარქველები იხურება, საჯარო შეტყობინების სისტემა გადადის ევაკუაციის შეტყობინებაზე და ა.შ.
ხანძრის წინააღმდეგ ეფექტური საშუალებაა ავტომატური ჩაქრობის სისტემა – ფოლადის მილსადენების ქსელი სპეციალური სპრინკლერებით ბოლოში. ხანძრის შემთხვევაში, სპრინკლერი ავტომატურად აქტიურდება, ქმნის წყლის ბარიერს და სავარაუდოდ მთლიანად აქრობს ხანძარს.
ყოველივე ზემოთქმული გაერთიანებულია ხანძრისა და სიცოცხლის უსაფრთხოების ანგარიშში, რომელიც განსაზღვრავს ხანძარსაწინააღმდეგო უსაფრთხოების პარამეტრებს შენობის ზომების, ფართობისა და მოცულობის მიხედვით. საერთაშორისო პრაქტიკის შესაბამისად, მშენებლობის დასრულების შემდეგ, ხანძარსაწინააღმდეგო უსაფრთხოების ექსპერტი ატარებს ობიექტის აუდიტს და ამოწმებს, თუ რამდენად იქნა გათვალისწინებული საწყისი ანგარიში დაგეგმვის პროცესში.
ხანძარსაწინააღმდეგო უსაფრთხოების საკითხები LSG Solutions-ის გუნდის ერთ-ერთი უმთავრესი პრიორიტეტული მიმართულებაა. რეკომენდაციები და ანგარიშები დგება ადგილობრივ სახანძრო ინჟინრებთან, ხანძარსაწინააღმდეგო უსაფრთხოების ექსპერტებთან და საერთაშორისო სპეციალისტებთან თანამშრომლობის საფუძველზე. NFPA-ს, როგორც ფუნდამენტური სახელმძღვანელოს, დაცვით, LSG Solutions-ის მულტიდისციპლინური გუნდი აფასებს ხანძარსაწინააღმდეგო უსაფრთხოებას სამშენებლო სფეროში არსებული ვრცელი ცოდნის, საერთაშორისო გამოცდილებისა და განათლების საფუძველზე.